Προωρότητα

Ως προωρότητα ορίζεται η γέννηση ενός νεογνού πριν από τη συμπλήρωση της 37ης εβδομάδας κύησης. Ανάλογα με την ηλικία κύησης, τα πρόωρα μωρά διακρίνονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

Εξαιρετικά πρόωρα: πριν από την 28η εβδομάδα κύησης.

Πολύ πρόωρα: από την 28η έως πριν από την 32η εβδομάδα κύησης.

Μέτρια έως όψιμα πρόωρα: από την 32η έως την 37η εβδομάδα κύησης.

Η προωρότητα μπορεί να συνδέεται με αυξημένες ανάγκες ιατρικής και αναπτυξιακής παρακολούθησης. Σε γενικές γραμμές, όσο μικρότερη είναι η ηλικία κύησης κατά τη γέννηση, τόσο μεγαλύτερος μπορεί να είναι ο κίνδυνος εμφάνισης προβλημάτων που επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδιού. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που γεννιέται πρόωρα θα παρουσιάσει αναπτυξιακές δυσκολίες.

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

Ο πρόωρος τοκετός μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικούς παράγοντες. Μερικές από τις γνωστές αιτίες είναι:

οι πολλαπλές κυήσεις
αιμορραγία ή άλλα προβλήματα της μήτρας
λοιμώξεις στη μήτρα ή σε άλλα σημεία του σώματος
χρόνια προβλήματα υγείας της μητέρας, όπως διαβήτης, υπέρταση, καρδιακές ή νεφρικές παθήσεις και θρομβοφιλία
προβλήματα με τον πλακούντα

Στους παράγοντες κινδύνου συγκαταλέγονται επίσης το ιστορικό προηγούμενου πρόωρου τοκετού, το μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ δύο εγκυμοσυνών, οι πολύδυμες κυήσεις, διαταραχές του τραχήλου ή της μήτρας, η πολύ μικρή ή μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας, καθώς και παράγοντες όπως το κάπνισμα, η χρήση παράνομων ουσιών και το έντονο ή παρατεταμένο στρες.

Σε αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί μία συγκεκριμένη αιτία που οδήγησε στον πρόωρο τοκετό.

Προωρότητα και Ανάπτυξη του Παιδιού

Πέρα από τις άμεσες ανάγκες που μπορεί να έχει ένα πρόωρο νεογνό μετά τη γέννηση, η προωρότητα μπορεί να συνδέεται και με δυσκολίες που γίνονται εμφανείς κατά τη μετέπειτα ανάπτυξη του παιδιού.

Οι νευροαναπτυξιακές δυσκολίες μπορεί να αφορούν διαφορετικούς τομείς, όπως την κινητική και γνωσιακή ανάπτυξη, την ακοή και την όραση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να συνδέονται με την εγκεφαλική παράλυση. Η προωρότητα μπορεί επίσης να συνυπάρχει με άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν την ανάπτυξη, όπως ορισμένα γενετικά σύνδρομα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πρόωρη γέννηση αποτελεί αιτία τους.

Η αναπτυξιακή πορεία δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά. Επηρεάζεται από την ηλικία κύησης κατά τη γέννηση, το ιατρικό ιστορικό, την κλινική εικόνα και άλλους παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, η συστηματική παρακολούθηση της ανάπτυξης μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών αποκλίσεων και αναγκών.

Κινητική Ανάπτυξη στα Πρόωρα Μωρά

Οι κινητικές νευροαναπτυξιακές αποκλίσεις μπορεί να γίνουν αντιληπτές ήδη από τους πρώτους μήνες ζωής. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να παρατηρηθούν:

μυϊκές ασυμμετρίες
υποτονία ή υπερτονία
αυξημένος εκτατικός μυϊκός τόνος
δυσκολίες στον έλεγχο της κεφαλής
δυσκολίες ή καθυστέρηση στην κατάκτηση κινητικών δεξιοτήτων

Ορισμένα νευρολογικά ή κινητικά σημεία μπορεί να είναι παροδικά και να μεταβάλλονται ή να υποχωρούν καθώς το παιδί αναπτύσσεται. Στα πρόωρα βρέφη μπορεί, για παράδειγμα, να παρατηρούνται παροδικές μεταβολές του μυϊκού τόνου, δυσκολίες στον έλεγχο της κεφαλής ή καθυστέρηση στην κατάκτηση κινητικών δεξιοτήτων. Για τον λόγο αυτό, τέτοιες ενδείξεις χρειάζονται κατάλληλη αξιολόγηση και παρακολούθηση και δεν αρκούν από μόνες τους για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη του παιδιού.

Φυσικοθεραπευτική Υποστήριξη στα Πρόωρα Παιδιά

Όταν ένα παιδί που έχει γεννηθεί πρόωρα παρουσιάζει κινητικές ή αναπτυξιακές δυσκολίες, η έγκαιρη θεραπευτική υποστήριξη μπορεί να έχει σημαντικό ρόλο στην αναπτυξιακή του πορεία.

Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε παιδιού, η Πρώιμη Παρέμβαση μπορεί να ενταχθεί στο θεραπευτικό πρόγραμμα, με την εξειδικευμένη Παιδιατρική Φυσικοθεραπεία να αποτελεί μέρος της συνολικής προσέγγισης όταν υπάρχει σχετική ανάγκη.

Η θεραπευτική παρέμβαση διαμορφώνεται σύμφωνα με την κλινική εικόνα και τις δυνατότητες του παιδιού και μπορεί να πραγματοποιείται στο πλαίσιο συνεργασίας μιας διεπιστημονικής ομάδας, με στόχο την υποστήριξη της ανάπτυξης και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του παιδιού. Στο επίκεντρο βρίσκεται πάντοτε το νεογνό ή το βρέφος, καθώς και η συνεργασία με τους γονείς.

Η συμβουλευτική σχετικά με τους κατάλληλους χειρισμούς του βρέφους, την προσαρμογή του περιβάλλοντος του σπιτιού και την παροχή κατάλληλων αισθητηριακών και κινητικών ερεθισμάτων συμβάλλει στην ενεργή συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία.

Μέσα από το παιχνίδι και τη συμμετοχή του παιδιού σε κατάλληλες κινητικές και αισθητηριακές εμπειρίες, η παρέμβαση προσαρμόζεται στο αναπτυξιακό στάδιο και στις ιδιαίτερες ανάγκες του. Η έγκαιρη θεραπευτική υποστήριξη αξιοποιεί τη νευροπλαστικότητα του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου και την ικανότητά του να προσαρμόζεται μέσα από νέες εμπειρίες και ερεθίσματα.

Βιβλιογραφία

NeuroPhysioKids 2020

Dunkan and Matthews, (2018), Neurodevelopmental Outcomes in Early Childhood, Clinics in Perinatology, 45, (3) 377-392

Ribeiro et al. CoDAS 2017;29(1) DOI: 10.1590/2317-1782/20162016058

Eπιβατιανού Αντιγόνη, (2016), https://antigoniepivatianou.gr/2016/02/04/η-προωρότητα-και-οι-επιπτώσεις-της-στη/

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/preterm-birth

https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=prematurity-90-P02401

https://www.e-evros.gr/gr/eidhseis/3/ti-einai-h-prwimh-parembash-kai-pote-mporei-na-3ekinhsei/post23989

iatriko.gr/el/content/paidiatriki-fysikotherapeia-sta-proora-neogna?cl=609

Συχνές Ερωτήσεις

Παρουσιάζουν όλα τα πρόωρα μωρά αναπτυξιακές δυσκολίες;

Όχι. Η προωρότητα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων αναπτυξιακών δυσκολιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε πρόωρο παιδί θα τις παρουσιάσει. Η αναπτυξιακή πορεία διαφέρει από παιδί σε παιδί και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.

Είναι το χαμηλό βάρος γέννησης το ίδιο με την προωρότητα;

Όχι. Η προωρότητα καθορίζεται από την ηλικία κύησης κατά τη γέννηση. Ένα νεογνό μπορεί να έχει χαμηλό βάρος γέννησης χωρίς να έχει γεννηθεί πρόωρα.

Τι είναι η διορθωμένη ηλικία ενός πρόωρου μωρού;

Η διορθωμένη ηλικία λαμβάνει υπόψη πόσες εβδομάδες νωρίτερα γεννήθηκε ένα βρέφος σε σχέση με μια τελειόμηνη κύηση. Χρησιμοποιείται κατά την παρακολούθηση της ανάπτυξης των πρόωρων παιδιών και την αξιολόγηση της κατάκτησης αναπτυξιακών οροσήμων.

Χρειάζονται όλα τα πρόωρα μωρά φυσικοθεραπεία;

Όχι. Η προωρότητα από μόνη της δεν σημαίνει ότι ένα παιδί χρειάζεται απαραίτητα φυσικοθεραπεία. Η ανάγκη για θεραπευτική παρέμβαση καθορίζεται σύμφωνα με την κλινική και αναπτυξιακή εικόνα και τις ανάγκες του κάθε παιδιού.

Επικοινωνήστε μαζί μας